Ik heb niks met kunst
Dat hoor je wel vaker. Kunst voelt niet voor iedereen als ‘dichtbij’. Als iets dat in hun leven past of hoort. Soms voelt het elitair. Bij muziek is dat anders. Vrijwel iedereen vindt muziek heel logisch en normaal om fijn te vinden. Ja er zijn allerlei genres waar ook hele groepen zich niet bij thuis voelen, maar voor iedereen is er wel een muziekrichting die in de smaak valt. En vaak zelfs wel meer dan één. Zonder per se de stijl of het genre te kunnen benoemen, kan iedereen wel aangeven ‘dit vind ik mooi/niet mooi’. Vraag je dan waarom, dan is een heel geaccepteerd antwoord dat het een gevoel is. Iemand wordt er vrolijk van, krijgt er energie van, troost, ontspanning, kan er boosheid in kwijt, eenzaamheid… het hele arsenaal aan emoties en stemmingen kan aan bod komen. En je kunt er helemaal in op gaan. Festivals worden bezocht, concerten, lokale uitvoeringen, of er wordt een streamingsdienst gebruikt.
Gek toch eigenlijk dat dat bij geluid zo werkt, maar bij beeld voor veel mensen een andere kwestie is. Want een ‘beeldenfestival’ is lang niet iets wat voor iedereen vertrouwd terrein is. En met een beeldenfestival bedoel ik dan allerlei gelegenheden vergelijkbaar met de plaatsen waar je heen gaat om muziek te luisteren, maar dan voor beeld. Ja een bioscoop is laagdrempelig. Maar een kunstbeurs, kunstmarkt, galerie of expositie is voor heel wat mensen best ver van hun bed. Nóg gekker als je bedenkt hoe visueel we eigenlijk zijn ingesteld, gegeven het scrollen over plaatjes wat de laatste decennia zoals we weten niet meer weg te denken valt. Dus naar plaatjes kijken vinden we fijn. Toch?
Maar op een scherm heeft het ook een grote vluchtigheid. Je aandachtsspanne hoeft maar een seconde te zijn en je scrolt alweer verder, tot er iets je aandacht grijpt en je er misschien wel 4 seconden naar blijft kijken…
De moeite nemen om he-le-maal naar een museum of kunstbeurs te gaan en daar dan misschien wel een minuut voor een beeld stil te staan… waarom zou je?

Nou, als dat je gedachte erbij is, dan is het antwoord: omdat het je iets nieuws brengt. Een nieuwe ervaring, een nieuwe wereld om te ontdekken. Net zoals bij muziek die je nog niet eerder gehoord hebt, kan het zomaar zijn dat er tussen de beelden waar je naar gaat kijken iets voorbij komt waar je verliefd op wordt. Iets waar je compleet onverwacht door gegrepen wordt. Zo ontwikkel je je voorkeuren, je smaak en vergroot je je wereld. Zoals bij muziekstijlen ga je ontdekken wat voor soort beelden bij je passen. En wat niet. En ook net als bij muziek is dat vaak door een gevoel dat het bij je teweegbrengt. Je wordt er blij van, het geeft je troost, roept een herinnering aan iets of iemand op. Voor je het weet loop je nét iets energieker rond, of voel je tranen achter je ogen prikken van ontroering. Zonder echt te snappen waardoor het komt. Misschien is er zelfs wel een beeld waar 4 seconden naar kijken ondenkbaar is, omdat het je niet loslaat. Je wil ernaar blíjven kijken! Het grijpt je bij het strotje en je weet ‘Dit is het. Dit wil ik om me heen hebben elke dag’. Net als het grijs draaien van een muzieknummer. Omdat het je vult, voedt, verleidt. Je gaat weer vóelen.

Dus bij een volgende keer dat je merkt dat je doelloos en gevoelloos over plaatjes op een scherm aan het scrollen bent, tik dan eens verder en google welke kunstevenementen of -gelegenheden je op dat moment kunt bezoeken. Bij veel locaties kun je gratis of voor een gering bedrag zo binnenlopen en krijg je als je wil uitgebreide uitleg over wat er te zien is. Je zult de eerste niet zijn die dacht ‘even’ een rondje over een kunstbeurs of in een museum te doen, om na een hele middag er ronddwalen gelukzalig en verrast te concluderen dat ze zich totaal voldaan en gevoed voelen. Met alles wat ze er gezien hebben. Zoals zo’n roes die je kunt hebben als je een bioscoop uitloopt, nadat je je anderhalf uur in een andere wereld gewaand hebt. En voor je het weet heb je iets met kunst… Leef je uit. Of beter: leef je ‘aan’.