Qeimoy

Mensen vinden het vaak ‘knap gedaan’, het geeft iets aan over je vaardigheden. En omdat ik denk dat dat niet alleen met schilder- of tekenvaardigheden te maken heeft, maar ook heel erg met het kunnen kijken, heb ik een cursus opgezet voor juist dat. Het leren kijken om fotografisch te kunnen tekenen en schilderen.
 

Ik maak wel gewoon een foto

Maar waarom dan niet gewoon een foto maken, vragen mensen zich soms af. Dat kan allerlei redenen hebben. Een schilder kan zichzelf bijvoorbeeld graag technisch uitdagen om een fotobeeld te evenaren. Of in de geschilderde versie kan een onderwerp zodanig worden benadrukt dat het vragen oproept. Een foto van een hamburger wordt misschien als een kiekje gezien, maar een schilderij van een hamburger op een formaat van een vierkante meter trekt opeens op een hele andere manier aandacht. Kijk naar het werk van Nederlands kunstenaar Tjalf Sparnaay bijvoorbeeld. Of de fashionbeelden van Maudy Alferink.
Het kan ook een statement zijn. Afzetten tegen andere stromingen, stijlen en onderwerpen. Zoals in de kunsthistorie doorlopend gebeurt.
Of een kunstenaar kan een fotorealistisch element in een andere context plaatsen. Daarmee een surrealistische scène scheppend, die des te meer verwarring schept bij de kijker juist omdát het zo echt lijkt. Zie bijvoorbeeld het werk van Koreaans schilder Young-sung Kim. Young-sung Kim | Saatchi Art Netherlands

Net (niet) echt

Ik bewonder deze stijlen en benadering en heb er bovendien zelf plezier in om op die manier technisch uitgedaagd te worden. In mijn eigen figuratieve werk houd ik er evengoed ook van om van dichtbij nog wel de ruwheid en een zekere onnauwkeurigheid te zien van het geschilderde. De mindfuck, de verrassing, van het van veraf denken dat je naar een foto kijkt maar vervolgens zien dat het geschilderd is, geeft mij lol.

Kunst om te voelen

MAAR. Ja, er is een maar. Ik voel ook de behoefte om een soort disclaimer te vermelden bij mijn cursus ‘Leren kijken – voor fotorealistisch tekenen en schilderen’. Hoe gaaf ik het zelf ook vind, het is niet de heilige graal. (Geen enkele stijl of benadering in kunst is dat wat mij betreft). Een fotografische weergave levert níet per se de mooiste, beste, meest aansprekende kunst op. Ik zie het als een separaat discipline binnen de schilder- en tekenkunst. Zoals iemand hele aansprekende abstracte kunst kan maken. Dat kan op duizenden verschillende manieren. En zo kun je ook figuratieve kunst op duizenden manieren maken. En fotorealistisch, of hyperrealistisch, is er één van. Het is een uitdrukkingsstijl van de kunstenaar. Een manier om een werkelijkheid in beeld te brengen.

En de lijst van kunstenaars en stijlen die ik bewonder die níet fotorealistisch schilderen is evengoed eindeloos lang. Daar hou ik óók van. Die dikke pasteuze penseelstreken die je toeschreeuwen ‘raak mij aan’. Die halve lik verf die zó raak geplaatst is dat een schilderij plotseling totaal tot leven komt. Of kleurgebruik dat zo buitenaards aandoet dat je met een hele frisse blik naar een tafereel kijkt. Heerlijk. En bovendien op een andere manier net zo virtuoos als fotorealisme.

Dus nee, ik hoor zoals zo vaak niet bij kamp a of b. Ik kan het hele spectrum waarderen. En binnen elke stijl is er werk dat me raakt of niet. Niet alles vind ik mooi, fotorealistisch of niet.

Uit je zelf

Maar ik vind het wél heel erg gaaf om mensen iets te leren heb ik gemerkt. Of dat nu is om alle regels los te laten en vanuit je gevoel een kunstwerk te maken, of om juist technische vaardigheden te leren om het beeld gecontroleerd naar je hand te kunnen zetten, zoals bij fotorealisme. Het kan allebei van jouzelf zijn. Een manier van uiten. En daar ben ik vóór.