Qeimoy

Huh? Jazeker.

Net als bij autorijden moet je bij schilderen eerst een aantal vaardigheden leren, om daarna de vrijheid te hebben daarheen te gaan waar je wil. Gas bij of gas terug, waar dienen al die lampjes en knoppen (penselen en verf) voor, welke kant moet je aanhouden om geen ongelukken te begaan. Op de weg heel letterlijk, maar het canvas-equivalent van een ongeluk is het maken van een onbedoelde grijze bende. Maar ook: hoe los je het weer op als je ergens een verkeerde afslag hebt genomen en op een plek bent uitgekomen waar je niet heen wilde? En belangrijk: af en toe even rust pakken tussendoor (en tanken...), om daarna weer met nieuwe energie op weg te gaan.

Met rij-ervaring en schilderervaring worden handelingen die in het begin nog aandacht vragen routine, en krijg je steeds meer vertrouwen dat je je doel wel bereikt. Gewoon meters maken dus.

En hoe is intuïtief schilderen dan anders dan ‘normaal’ schilderen? Nou, simpel.
Zie dat ‘normale’ schilderen als een autorit naar je werk. Of een ander bekend adres. In elk geval naar een vooraf geplande bestemming. Misschien via een paradijselijke route en naar een fenomenale werkplek of afspraak die je intens gelukkig maakt. Een wijs man zei eens: niks mis mee.

Maar bij intuïtief schilderen stap je in die auto en nu komt het …. je plant niet waar je naartoe gaat!!! Je begint gewoon te rijden! Want dat kun je. De techniek beheers je, die auto luistert wel naar je. Voel je hoeveel avontuurlijker dat is? Gewoon die weg links eens inslaan, die je altijd voorbij gereden bent maar waar je zo nieuwsgierig naar was? Of kijken wat er gebeurt als je altijd maar rechtdoor blijft rijden. Waar kom je uit? Of je pakt een keer die lonkende afrit, van je vertrouwde snelweg af. Die afrit die normaal gesproken direct in het groen verdwijnt en waarvan je je afvroeg waar hij heen leidt. Wie weet tref je wel onhandige hindernissen. Kom je een omleiding tegen, of kun je om een andere reden ergens niet verder. Maar dat geeft niet, want je hebt de vaardigheden in huis om weer op een stuk weg te komen waar je je reis kunt vervolgen. Hoe lang die reis duurt en waar hij eindigt maakt niet uit. Dat is een verrassing. Ja je bent er wel nieuwsgierig naar en je hoopt misschien wel dat je op een mooie plek belandt (en waarom zou je niet? Want als het ergens niet bevalt rij je gewoon een stukje verder door), maar de reis op zichzélf beleven is het belangrijkste doel.

En daar waar in geplande ritten hele grote stukken route van veel mensen overeenkomen – file op de snelweg is daar het duidelijkste symptoom van – zal zo’n avonturenrit uniek zijn. Net als de weg die je met een intuïtief schilderij aflegt. Je volgt je eigen gevoel en ontwikkelt je eigen handschrift. Elke intuïtieve schilder zal op een andere plek uitkomen. Want ieder heeft zijn eigen voorkeuren voor te kiezen afslagen en sluipweggetjes. En ook elke eindbestemming is anders, en zal niet iedereen evenzeer aanspreken. Sommigen zijn blij te ontdekken dat ze bij een strand uitkomen, een ander was liever midden in de stad bij een druk terras beland.

Bij intuïtief schilderen gaat het erom dat je zonder een vooraf bedacht resultaat aan de slag gaat. Een leeg doek ligt voor je uitgestrekt, wachtend op jouw beslissingen.

Ik moet nu ik dit opschrijf plotseling denken aan een boek dat ik lang geleden tijdens mijn studie Spaans las. Het was van Julio Cortázar. Een Argentijns schrijver, een verhalenverteller. Befaamd om zijn innovatieve benadering van literatuur, bijvoorbeeld omdat hij afweek van een rechte verhaallijn, lineair. Mooie overeenkomst met het afdwalen van de snelweg. En precies dát is ook waarom ik aan hem moest denken. Want het boek dat ik las heette ‘De Autonauten van de Kosmosnelweg’.
Uitgeverij Meulenhoff beschrijft het zo op haar site: “In 1982 maken Julio Cortázar en zijn vrouw Carol Dunlop in een rood Volkswagenbusje een reis met twee simpele regels: bezoek alle 65 parkeerplaatsen tussen Parijs en Marseille (elke dag twee) en verlaat de snelweg geen enkele maal. De expeditie duurt een maand. Ze beschrijven elke parkeerplaats alsof ze ontdekkingsreizigers zijn die het nieuwe land en de daarbij behorende gebruiken in kaart brengen.” Een prachtig staaltje omdenken van een o zo vertrouwd landschap. Aanrader om te lezen als je eens door een nieuwe bril naar de wereld wil kijken.

Deze maand ben ik begonnen om workshops te geven met als onderwerp ‘Schilderen vanuit gevoel’. Best spannend, maar o zo dankbaar om te doen als je mensen op weg kunt helpen om meer hun eigen kompas te gaan volgen. Om op gevoel keuzes te gaan maken. Al is het maar met een klein eerste stapje, een klein duwtje in de rug. Ik ben benieuwd of ze daarna meer meters gaan maken. En waar ze uitkomen. ☺️